Ζακ Λακάν

ΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

8ο Βιβλίο - Η ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ

(Δοκίμια - Μελέτες, Λακανικός Προσανατολισμός, Νέες εκδόσεις)

Ο Αλκιβιάδης, απέναντι στον Σωκράτη, έκανε μια απόπειρα αποπλάνησης, θέλησε να τον μετατρέψει, και με τον πιο δηλωμένο τρόπο, σε εργαλείο, υποταγμένο σε τι; ‒ στο αντικείμενο της επιθυμίας του, της δικής του, του Αλκιβιάδη, το οποίο είναι άγαλμα, το καλό αντικείμενο.

Και θα μπορούσα να προσθέσω: πώς, εμείς, αναλυτές, να μην αναγνωρίσουμε περί τίνος πρόκειται; Έχει ειπωθεί με ξεκάθαρο τρόπο ‒ το καλό αντικείμενο το έχει ο Σωκράτης στην κοιλιά του. Ο Σωκράτης δεν είναι πλέον εδώ παρά το περίβλημα αυτού που αποτελεί το αντικείμενο της επιθυμίας.

Για να τονίσει ξεκάθαρα ότι δεν αποτελεί τίποτε άλλο παρά το περίβλημα αυτό, ο Αλκιβιάδης θέλησε να δείξει πως ο Σωκράτης είναι, σε σχέση με τον ίδιο, ο δούλος της επιθυμίας, πως ο Σωκράτης είναι υποταγμένος σε εκείνον μέσω της επιθυμίας. Την επιθυμία του Σωκράτη, ενώ του ήταν γνωστή, θέλησε να την δει να εκδηλώνεται με το σημάδι της, για να ξέρει ότι ο άλλος, αντικείμενο, άγαλμα, βρισκόταν στο έλεός του.

‘Όμως είναι ακριβώς το γεγονός ότι απέτυχε σε αυτήν του την προσπάθεια που γεμίζει τον Αλκιβιάδη ντροπή και προσδίδει στην εξομολόγησή του τόση βαρύτητα. […] Μπροστά στα μάτια όλων αποκαλύπτεται με το ιδιαίτερο γνώρισμά του το πιο σκανδαλώδες μυστικό, το ύστατο κίνητρο της επιθυμίας, που αναγκαζόμαστε πάντοτε να συγκαλύπτουμε, λίγο ή πολύ, στον έρωτα ‒ στόχος του είναι η πτώση του Άλλου, Α, σε άλλον, α.

ISBN 978-618-5076-36-8
Σελίδες 428
Τιμή 29,47€

Ζακ Λακάν

Ο Ζακ Λακάν (1901-1981), ψυχίατρος και ψυχαναλυτής, είναι σίγουρα το μεγαλύτερο όνομα της ψυχανάλυσης μετά τον Φρόυντ. Το έργο που άφησε πίσω του είναι μείζονος σπουδαιότητας για την ψυχανάλυση, αλλά και για τις επιστήμες του ανθρώπου γενικότερα. Η διδασκαλία του εκφράστηκε με τη μορφή τακτικού Σεμιναρίου που διήρκεσε περίπου τριάντα χρόνια. Τη σύνταξη του Σεμιναρίου επιμελείται ο Ζ.-Α. Μιλέρ, και έχουν ήδη εκδοθεί 16 από τους 26 τόμους. Τα γραπτά κείμενα του Λακάν βρίσκονται συγκεντρωμένα κυρίως σε δύο τόμους, τα Γραπτά (Écrits), 1966, και τα Άλλα γραπτά (Autres écrits), 2001. Ο στόχος του Λακάν δεν ήταν διόλου η επανεφεύρεση της ψυχανάλυσης· αντίθετα μάλιστα, στην αρχή της διδασκαλίας του κήρυξε την «επιστροφή στον Φρόυντ». Έθεσε όμως το ερώτημα: κάτω από ποιες προϋποθέσεις είναι η ψυχανάλυση δυνατή; Εάν και μόνον εάν, απάντησε, το ασυνείδητο είναι δομημένο σαν γλώσσα. Η ανάπτυξη αυτής της υπόθεσης ως τις ακραίες συνέπειές της συνιστά τη διδασκαλία του Λακάν. Ο Λακάν ήταν ο μόνος ηγέτης ψυχαναλυτικής σχολής που επιχείρησε να προσαρμόσει τον ψυχαναλυτικό θεσμό, και κυρίως την εκπαίδευση των ψυχαναλυτών, στην ψυχαναλυτική εμπειρία. Οι πρωτοβουλίες του σ’ αυτό τον τομέα αποτέλεσαν καμπή για τη θεώρηση του τι είναι ο ψυχαναλυτής. Η σφραγίδα του στο ψυχαναλυτικό πεδίο είναι πλέον ανεξίτηλη και κάθε σημαντική ψυχαναλυτική θέση που διατυπώνεται τίθεται κατ’ ανάγκην σε αναφορά με εκείνον. Είναι επίσης χάρη σ’ αυτόν, την αδιαπραγμάτευτη επιθυμία του και τη δύναμη της σκέψης του που η φροϋδική ψυχανάλυση μπορεί σήμερα να απαντήσει στα πυρά ενός νέου σκοταδισμού ντυμένου με τον μανδύα του επιστημονισμού.

Close