ΖΑΚ ΛΑΚΑΝ

Ο ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΝΕΥΡΩΤΙΚΟΥ

Εισαγωγή για την ελληνική έκδοση: Ζακ-Αλέν Μιλέρ

Μετάφραση: Νασία Λινάρδου-Μπλανσέ

(Δοκίμια - Μελέτες, Λακανικός Προσανατολισμός)

Ο ατομικός μύθος του νευρωτικού ή ποίηση και ελευθερία στη νεύρωση ανήκει στη συλλογή «Παράδοξα του Λακάν» τίτλο που επέλεξε ο Ζακ-Αλέν Μιλέρ για μια σειρά αφιερωμένη κατ’ αρχάς σε ανέκδοτα κείμενα του Λακάν.


«Έμαθα ένα σωρό πράγματα από τον Κλωντ Λεβί-Στρως», λέει ο Λακάν. Κατ’ αρχάς ότι η συμβολική δομή κυριαρχεί. Δηλαδή; Το κοινωνικό, οι σχέσεις συγγένειας, η ιδεολογία, αλλά επίσης, για τον καθένα, η σχέση του με τον κόσμο, οι σχέσεις που προσφέρουν οι αισθήσεις του, το οικογενειακό του σύμπλεγμα. Στη συνέχεια ότι τα φαντασιακά σενάρια, δηλαδή οι μύθοι και οι τελετουργίες που εγκαθιδρύουν, είναι απαραίτητα για να καλύψουν τις αντιθέσεις της οικονομικής και κοινωνικής πραγματικότητας. Τρίτο δίδαγμα: αυτά τα μορφώματα μετασχηματίζονται και αυτό γίνεται σύμφωνα με νόμους που είναι μαθηματικοί.

Ο Λακάν επενδύει αυτά τα διδάγματα στην ψυχανάλυση. Το υποκείμενο αντιμέτωπο με ένα πραγματικό που είναι αδύνατον να συμβολίσει παράγει ένα φαντασιακό σενάριο που φέρνει επί σκηνής μια συμπεριφορά με ένα ορισμένο ύφος που μπορεί να πάρει τη μορφή αληθινής τελετουργίας και μάλιστα να συνοδεύεται από ένα σύντομο παραλήρημα. Η αλληλοεπικάλυψη της φροϋδικής περίπτωσης του «Ανθρώπου με τα ποντίκια» με ένα επεισόδιο από τη νεότητα του Γκαίτε, το πάθος του για την όμορφη Φριντερίκε, επιτρέπει την ανάδειξη του τύπου της φαντασίωσης στον νευρωτικό: κάθε φορά που επιτυγχάνει να συμπέσει με τον εαυτό του, ο σεξουαλικός του παρτενέρ αναδιπλασιάζεται. Μόλις η ερωτική του ζωή ενοποιείται, εμφανίζεται τότε ένα ναρκισσιστικό διπλότυπο που ζει με εξουσιοδότηση στη θέση του.

Δύο άλλα κείμενα συμπληρώνουν την πασίγνωστη διάλεξη που δίνει τον τίτλο του στον παρόντα τόμο. Μια παρουσίαση για τη θρησκευτική λειτουργία του συμβόλου που αποτελεί ευκαιρία για έναν διασκεδαστικό διάλογο με τον Μιρσέα Ελιάντ και μια ερώτηση που τέθηκε στον Κλωντ Λεβί-Στρως για τη σχέση των μύθων με τη συγκεκριμένη δομή των πρωτόγονων κοινωνιών.

Ζακ-Αλέν Μιλέρ

ISBN 978-618-5076-09-2
Σελίδες 142
Τιμή 15,1€

ΖΑΚ ΛΑΚΑΝ

ΖΑΚ ΛΑΚΑΝ

Ο Ζακ Λακάν (1901-1981), ψυχίατρος και ψυχαναλυτής, είναι σίγουρα το μεγαλύτερο όνομα της ψυχανάλυσης μετά τον Φρόυντ. Το έργο που άφησε πίσω του είναι μείζονος σπουδαιότητας για την ψυχανάλυση, αλλά και για τις επιστήμες του ανθρώπου γενικότερα. Η διδασκαλία του έλαβε χώρα με τη μορφή τακτικού Σεμιναρίου που διήρκεσε τριάντα περίπου χρόνια. Η μεταγραφή του Σεμιναρίου πραγματοποιείται από τον Ζ.-Α. Μιλέρ, και έχουν ήδη εκδοθεί 12 από τους 26 τόμους. Τα γραπτά κείμενα του Λακάν βρίσκονται κυρίως συγκεντρωμένα σε δύο τόμους, τα Γραπτά (Écrits), 1966, και τα Άλλα γραπτά (Autresécrits), 2001.
Ο στόχος του Λακάν δεν ήταν διόλου η επανεφεύρεση της ψυχανάλυσης· αντίθετα μάλιστα, στην αρχή της διδασκαλίας του κήρυξε την «επιστροφή στον Φρόυντ». Έθεσε όμως το ερώτημα: κάτω από ποιες προϋποθέσεις είναι η ψυχανάλυση δυνατή; Εάν και μόνον εάν, απάντησε, το ασυνείδητο είναι δομημένο σαν γλώσσα. Η ανάπτυξη αυτής της υπόθεσης έως τις ακραίες συνέπειές της συνιστά τη διδασκαλία του Λακάν. Ο Λακάν ήταν ο μόνος ηγέτης ψυχαναλυτικής σχολής που επιχείρησε να προσαρμόσει τον ψυχαναλυτικό θεσμό, και κυρίως την εκπαίδευση των ψυχαναλυτών, στην ψυχαναλυτική εμπειρία. Οι πρωτοβουλίες του σ’ αυτό τον τομέα αποτέλεσαν καμπή για τη θεώρηση του τι είναι ο ψυχαναλυτής. Η σφραγίδα του στο ψυχαναλυτικό πεδίο είναι πλέον ανεξίτηλη και κάθε σημαντική ψυχαναλυτική θέση που ιατυπώνεται τίθεται κατ’ ανάγκην σε αναφορά με εκείνον. Είναι επίσης χάρη σ’ αυτόν, την αδιαπραγμάτευ τη επιθυμία του και τη δύναμη της σκέψης του που η φροϋδική ψυχανάλυση μπορεί σή μερα να απαντήσει στα πυρά ενός νέου σκοταδισμού ντυμένου με τονμανδύα του επιστημονισμού

Close